De meeste mensen deugen
De mens is een beest, zeiden de koningen. Een zondaar, zeiden de priesters. Een egoïst, zeiden de boekhouders. Al eeuwen is de westerse cultuur doordrongen van het geloof in de verdorvenheid van de mens. Maar wat als we het al die tijd mis hadden? In dit boek verweeft Rutger Bregman de jongste inzichten uit de psychologie, de economie, de biologie en de archeologie. Hij neemt ons mee op een reis door de geschiedenis en geeft nieuwe antwoorden op oude vragen. Waarom veroverde juist onze soort de aarde? Hoe verklaren we onze grootste misdaden? En zijn we diep vanbinnen geneigd tot het kwade of het goede?De meeste mensen deugen herschrijft niet alleen de geschiedenis, maar werpt ook nieuw licht op onze toekomst.

De meeste mensen deugen Details

TitleDe meeste mensen deugen
Author
LanguageDutch
ReleaseSep 1st, 2019
PublisherDe Correspondent
ISBN-139789082942187
Rating
GenreNonfiction, Philosophy, Psychology

De meeste mensen deugen Review

  • Anne
    January 1, 1970
    Dit is een recensie die alleen over de stijl van De meeste mensen deugen gaat. Ik heb niets te zeggen over de inhoud, behalve dat ik het een interessant en onderhoudend boek vond, met name de analyses in grofweg de eerste helft van het boek. Maar qua stijl was ik helaas onaangenaam verrast. Zelden was ik het zo roerend eens met een column als die van hoogleraar Lotte Jensen in de Volkskrant (zie link onderaan). In deze column bekritiseert ze namelijk Rutger Bregmans non-fictie bestseller De Dit is een recensie die alleen over de stijl van De meeste mensen deugen gaat. Ik heb niets te zeggen over de inhoud, behalve dat ik het een interessant en onderhoudend boek vond, met name de analyses in grofweg de eerste helft van het boek. Maar qua stijl was ik helaas onaangenaam verrast. Zelden was ik het zo roerend eens met een column als die van hoogleraar Lotte Jensen in de Volkskrant (zie link onderaan). In deze column bekritiseert ze namelijk Rutger Bregmans non-fictie bestseller De meeste mensen deugen puur op het taalgebruik. Ze zegt dat ze het idee had “een Amerikaans boek te lezen”, mede doordat er drie stijlfiguren “overvloedig” voorkomen: uitroepen, ultrakorte zinnen, en “veel nadruk op persoonlijke ervaringen”. Ik wil daar zelf nog het overmatig gebruik van (retorische) vragen aan toevoegen, en ik zal wat voorbeelden geven (want kritiek is geen goede kritiek zonder bewijs en argumentatie).1) Uitroepen “die de lezer moeten aanmoedigen door te lezen” (Jensen).“En dat is nog niet alles.” (Bregman 235)“Pas toen gebeurde het ondenkbare.” (216)“Het antwoord luidt ja, ja en ja.” (346)Het boek staat vol met deze uitroepen. Het ontbreken van uitroeptekens wil niet zeggen dat het geen uitroepen zijn - uitroeptekens zijn uit den boze in dit soort teksten, dus het zijn de inhoud en de lengte van deze zinnen die het tot een uitroep maken.2) Ultrakorte zinnen: losse voorbeelden hiervan geven is vrij nutteloos. De ultrakorte zinnen zijn door de hele tekst gestrooid. Het gaat er overigens bij bijna al deze punten van kritiek op de stijl niet om dat hij deze technieken gebruikt, het gaat erom dat hij ze overmatig gebruikt.3) Nadruk op persoonlijke ervaringen:“Mijn mond viel open toen ik deze passage las.” (190)“Laat ik maar gewoon eerlijk zijn.” (207)“Maar toen gebeurde het volgende, in de stad waar ik zelf werkte.” (233)4) (Retorische) vragen:Er staan enorm veel (retorische) vragen in dit boek, dus ik kies er maar een: “Is er soms iets unieks aan de Nederlandse cultuur, of deze Amsterdamse buurt, of deze vier mannen – íéts wat de uitzondering kan verklaren?Niets blijkt minder waar.” (235)Nogmaals, veel stijlkeuzes zijn alleen verkeerd als ze overmatig worden gebruikt. Bovendien is het bovenstaande voorbeeld een soort stilistische non sequitur. Want wat precies blijkt er minder waar? Hij ontkracht niet een stelling, hij ontkracht de impliciete stelling die verborgen zit in de retorische vraag. Kort gezegd past het antwoord niet bij de vraag, en dat is best slordig.Verder is Bregman een groot fan van een losse, dramatische zin tussen paragrafen in, en van cursieve woorden om nadruk te leggen. Hij houdt ook van van zinnen die geen zinnen zijn: “En hoeveel ruimte er is om het anders te doen” bijvoorbeeld (329). Heel af en toe gebruikt hij zelfs neerbuigende taal – soms naar de lezer, soms naar anderen. De lezer wordt bijvoorbeeld op de volgende manier betutteld: “een ‘trans-craniële magnetische stimulatie’-machine, een moeilijk woord voor een apparaat waarmee hersenfuncties worden getest’ ” (278). “Een moeilijk woord voor” vind ik neerbuigend in een boek voor volwassenen, en de naam van de machine tussen haakjes zetten creëert een afstand tussen Bregman en het gene dat hij omschrijft, en tegelijkertijd verkort het de afstand tussen Bregman en zijn lezers: hij schaart zich zo op een subtiele manier achter de mensen van wie hij aanneemt dat ze het woord niet kennen.Een ander sprekend voorbeeld is zijn houding tegenover een boek van Steven Pinker, The Better Angels of Our Nature. Om de een of andere reden wordt namelijk meerdere keren de omvang van het boek benadrukt: het is “een massieve pil van 802 pagina’s […] Je zou er zou iemand mee kunnen doodslaan” (p. 110). Het wordt nog minstens drie keer op zo’n sturende manier omschreven, als “dat dikke boek” (110), “dat loodzware boek” (117) en “die pil van 802 pagina’s” (120). Bregman benadrukt tevens dat het “talloze grafieken en tabellen” (110) en “klinkende statistieken” (117) bevat. Hij waarschuwt de lezer voorafgaand aan zijn analyse van Pinkers boek ook: “Dit wordt een beetje technisch, maar het is cruciaal om te begrijpen waar hij de fout in ging” (121). Het is een mogelijkheid dat Bregman hier zichzelf een valse bescheidenheid toekent, in de trant van “pfoe, nou, ik vind het ook maar een lastig hoor jongens, zo’n dik boek, met al dat… wetenschappelijk onderzoek”. Dit zou, net als het bovenstaande voorbeeld, een manier kunnen zijn om de lezer met hem als auteur te laten identificeren: hij schat in wat de lezer zou kunnen denken als deze informatie op een droge manier wordt gepresenteerd, en verandert zijn houding aan de hand van deze aanname. Het kan ook een manier zijn om Pinker te beledigen – immers, het boek beslaat 800 pagina’s vol “grafieken en tabellen” en toch haalt Bregman het in een paar pagina’s onderuit – maar dat lijkt me minder waarschijnlijk. Bregman gaat maar heel zelden over op ad hominem argumenten in dit boek.Kort samengevat: het hele boek is ontzettend informeel geschreven, en ik denk oprecht dat alle stijlkeuzes in dienst staan van de informele stijl, en dat die bedoeld is om zo veel mogelijk lezers geboeid te houden.Als dat Bregmans doel was, is het gelukt. Het is een erg makkelijk leesbaar boek: het houdt je aandacht vast en weet droge theorie om te vormen tot spannende anekdotes die je het liefst meteen wil delen met de eerste de beste persoon die je tegenkomt. Het is ook echt een interessant boek, met een enorme variatie aan voorbeelden die tot de verbeelding spreken. Ik begrijp waarom het een bestseller is geworden: het is een boek over een uniek onderwerp, dat ook nog eens erg toegankelijk is. Ik heb totaal geen bezwaren tegen de toegankelijkheid van het boek, maar ik denk dat Bregman is doorgeschoten in zijn keuze voor een informele stijl, en dat deze stijl afbreuk doet aan zijn boodschap. Mooi (of op zijn minst correct) taalgebruik hoeft helemaal niet moeilijk of vervreemdend te zijn: het is juist een manier om de boodschap kracht bij te zetten. De column van Lotte Jensen:https://www.volkskrant.nl/wetenschap/...
    more
  • Christine Bonheure
    January 1, 1970
    Fijn en optimistisch boek. Had ik nodig als ouder en iets cynischer wordende dame. In het eerste deel toont Bregman aan dat de resultaten van enkele van de meest invloedrijke psychologische tests – basismateriaal in psychologische en sociale studies – een na een in scène zijn gezet. Heel toevallig door valsspelende wetenschappers die ‘niet deugden’. Om wereldwijd erkenning te krijgen toonden ze aan dat het laagje beschaving dat de mensen kenmerkt ultradun is, dat mensen in se wezens zijn die Fijn en optimistisch boek. Had ik nodig als ouder en iets cynischer wordende dame. In het eerste deel toont Bregman aan dat de resultaten van enkele van de meest invloedrijke psychologische tests – basismateriaal in psychologische en sociale studies – een na een in scène zijn gezet. Heel toevallig door valsspelende wetenschappers die ‘niet deugden’. Om wereldwijd erkenning te krijgen toonden ze aan dat het laagje beschaving dat de mensen kenmerkt ultradun is, dat mensen in se wezens zijn die beesten worden zodra het hen uitkomt. Helaas hebben die valse en foutieve testresultaten geleid tot het huidige wereldbeeld dat mensen slecht zijn. Ook het maatschappelijk leven zoals we dat nu kennen is op die inzichten gebaseerd. Mensen zijn van nature slecht, ze moeten dus dingen aangeleerd en opgelegd krijgen. Terwijl er geen aandacht meer is voor die o zo belangrijke én goede intrinsieke motivatie. Met allerhande voorbeelden bewijst Bregman dat mensen wel deugen. Vlot geschreven doordenker. Aanbevolen!
    more
  • Mirella Ducasteele
    January 1, 1970
    Mijn tweede boek van het jaar dat 5 sterren krijgt (en ik las er dit jaar al 122)gekocht in de Standaardomdat ik de auteur zag in DWDDen omdat het me een hartverwarmend boek leek.Ik kan alleen maar schrijven in superlatieven over dit boek.We zijn toe aan een nieuw mensbeeld: de meeste mensen deugen en we moeten ze ook zo behandelen.We moeten weg van onze oude visie op mens en maatschappij:wie noemt een periode tussen twee oorlogen een interbellum? Niet degene die vindt dat de mensen deugen.We Mijn tweede boek van het jaar dat 5 sterren krijgt (en ik las er dit jaar al 122)gekocht in de Standaardomdat ik de auteur zag in DWDDen omdat het me een hartverwarmend boek leek.Ik kan alleen maar schrijven in superlatieven over dit boek.We zijn toe aan een nieuw mensbeeld: de meeste mensen deugen en we moeten ze ook zo behandelen.We moeten weg van onze oude visie op mens en maatschappij:wie noemt een periode tussen twee oorlogen een interbellum? Niet degene die vindt dat de mensen deugen.We hebben een democratie, maar ze vertoont dynastieke trekjes. Ik wil geen Belgen beledigen, dus laat ons denken aan de Kennedy's, de Bush's, ... . Zijn we bang van het nieuwe, dat deze dynastieën telkens opnieuw gesteund worden?Van te veel angst voor de dingen in het leven ga je niet dood, van te weinig angst wel. Maar waar kom je terecht, als je bang bent van al het nieuwe.Een absolute aanrader.
    more
  • Heleen Osse
    January 1, 1970
    Favoriete boek van 2019 so far!!!Een boek voor jong en oud, een boek wat je aan het denken zet én een boek waar je hoop van krijgt. Een mix van geschiedenis, psychologie, filosofie en zo veel meer. Zo'n boek waarbij je, als je de laatste pagina hebt omgeslagen, een grote glimlach op je gezicht hebt!
    more
  • Maaike
    January 1, 1970
    Ik ga hier een boekverslag over schrijven en misschien wil ik daarin wel kritiekpunten aandragen. Dit zijn geen vijf sterren omdat ik denk dat er helemaal niets mis is met dit boek. Maar kritiek geven is makkelijker soms dan uitleggen waarom iets goed is. En uiteindelijk vind ik dit een goed boek. Dit zijn ook vijf sterren omdat ik dit boek een verademing vind. Ik heb het met plezier gelezen. Cynisme is er al genoeg, daar hoef je niet uitgebreid voor te zoeken. Sla een krant open. Lees een Ik ga hier een boekverslag over schrijven en misschien wil ik daarin wel kritiekpunten aandragen. Dit zijn geen vijf sterren omdat ik denk dat er helemaal niets mis is met dit boek. Maar kritiek geven is makkelijker soms dan uitleggen waarom iets goed is. En uiteindelijk vind ik dit een goed boek. Dit zijn ook vijf sterren omdat ik dit boek een verademing vind. Ik heb het met plezier gelezen. Cynisme is er al genoeg, daar hoef je niet uitgebreid voor te zoeken. Sla een krant open. Lees een internetdiscussie. Bregman noemt het 'lui' aan het eind van dit boek. In mijn (beperkte) ervaring maakt dat cynisme vooral verdrietig en moedeloos, beide geen emoties die je aanzetten tot actie. Dit boek daarentegen gaf me energie zoals Bregman belooft dat het 'het goede doen' en 'compassie' je zullen geven. Het gaf me hoop. Het maakte me een beetje vrolijk, en een beetje boos tegelijk, omdat het bevestigde wat ik zo graag wil geloven: dat dingen anders kunnen zijn dan ze nu zijn. Vrolijk omdat het kan. Boos omdat het nog niet anders is. Dat zijn emoties die maken dat ik iets wil doen. Ik wil dit boek vooral aanraden aan mensen die denken dat sommige series of boeken 'realistisch' zijn als ze de donkerste kanten van mensen laten zien, of gaan over de meest gruwelijke dingen die we elkaar aan kunnen doen. En ik zou dit boek aanraden aan mensen zoals ik, die dat niet willen geloven, maar zich vaak moedeloos of verdrietig voelen als ze horen wat er aan de hand is in de wereld. Die graag idealistisch willen zijn, maar het gevoel hebben dat alles en iedereen bewijst dat dat gewoon naïef is. Of het nu overtuigt, iets bewijst, of niet, dit boek daagt in elk geval uit eens een ander perspectief te kiezen, op een nieuwe manier om je heen te kijken. En dat vind ik hoe dan ook iets moois. Mijn vijf sterren waard.
    more
  • Julianabanana
    January 1, 1970
    Dit boek is ambitieus. Geen enkele wetenschappelijke steen blijft onomgedraaid in Bregman's poging om de lezer te overtuigen dat ons cynische mensbeeld (waarop ons nieuws, ons geloof en zelfs een groot deel van onze boeken is gebaseerd) ongegrond is. In hoofdstukken vol onderzoeken en anekdotes legt Bregman uit dat kwaadaardige uitspattingen van de mens - zoals terrorisme, de Holocaust of onverschilligheid - het gevolg zijn van een beschaving die er juist van uit gaat dat de mens van nature Dit boek is ambitieus. Geen enkele wetenschappelijke steen blijft onomgedraaid in Bregman's poging om de lezer te overtuigen dat ons cynische mensbeeld (waarop ons nieuws, ons geloof en zelfs een groot deel van onze boeken is gebaseerd) ongegrond is. In hoofdstukken vol onderzoeken en anekdotes legt Bregman uit dat kwaadaardige uitspattingen van de mens - zoals terrorisme, de Holocaust of onverschilligheid - het gevolg zijn van een beschaving die er juist van uit gaat dat de mens van nature slecht is en dus in bedwang moet worden gehouden. Een soort self-fulfilling prophecy dus.Bregman stelt daarom voor onze samenleving in te richten op het beeld dat de mens wél deugt. Een samenleving waarin we elkaar meer vrijheid, vertrouwen en inspraak geven, zo hypothetiseert Bregman, leidt vanzelf tot deugende mensen.Af en toe is het boek té ambitieus - moet werkelijk alles nou ontkracht, omvergeworpen of afgedankt worden? En waar Bregman eerst met gedegen onderzoek komt om te weerleggen dat de mens een geboren zondaar is, mist zijn pleidooi voor een positieve samenleving een kritische blik. Iets wat Bregman ook erkent, maar bewust naast zich neerlegt. Waar Bertrand Russel stelde dat de "will to doubt" de enige weg naar de waarheid is, kies Bregman nu voor William James en zijn "will to believe": soms is wishfull thinking nou eenmaal effectiever dan alles in twijfel trekken.En juist die hoopvolle ambitie is hetgene wat ook dit laatste schrijntje cynisme bij me doet afbrokkelen. Het feit dat Bregman 476 pagina's (excl. noten) heeft weten vol te pennen met zijn positieve relaas werkt nou eenmaal bemoedigend. Want, zeg nou zelf, de optimist uithangen is toch ook veel leuker? :)
    more
  • Annabel de Wit
    January 1, 1970
    Dit boek was echt geweldig. Elk hoofdstuk verraste me weer en ik heb het ook ontzettend veel met anderen gesproken. Als politicoloog (BSc) vind ik dit boek heel verfrissend, ik ben gewend aan het 'realistische wereldbeeld' van een oorlog van 'allen tegen allen' die zou ontstaan zonder ons vernislaagje van maatschappij. Dit boek laat zien dat deze gedachte helemaal niet realistisch is, in tegendeel. Natuurlijk is het makkelijker er een pessimistischer wereldbeeld op na te houden, als er iets Dit boek was echt geweldig. Elk hoofdstuk verraste me weer en ik heb het ook ontzettend veel met anderen gesproken. Als politicoloog (BSc) vind ik dit boek heel verfrissend, ik ben gewend aan het 'realistische wereldbeeld' van een oorlog van 'allen tegen allen' die zou ontstaan zonder ons vernislaagje van maatschappij. Dit boek laat zien dat deze gedachte helemaal niet realistisch is, in tegendeel. Natuurlijk is het makkelijker er een pessimistischer wereldbeeld op na te houden, als er iets 'fout' gaat in de wereld kan je altijd zeggen: 'zie je wel'. De kunst is echter om te kijken naar het grotere plaatje: het kwaad is sterker, maar het goede is met meer.De meeste mensen deugen.
    more
  • Christiaan Vansteenkiste
    January 1, 1970
    Het is al lang dat ik versleten wordt voor naïeveling. Recentelijk na een teamlunch noemde één van mijn collega's me schertsend een "Sociaal Utopist'.En dat allemaal omdat ik er van uit ga dat de mens van nature uit goed is.Ik hoef niet te benadrukken dat dit boek dan een welgekomen geschenk is. Eindelijk wat cijfers, verhalen en data om te staven waar ik in geloof.Rutger Bregman schrijft vlot een boek over de goedheid van de mens, in een tijd dat "Gütmench" en "Deugmens" vaak als scheldwoord Het is al lang dat ik versleten wordt voor naïeveling. Recentelijk na een teamlunch noemde één van mijn collega's me schertsend een "Sociaal Utopist'.En dat allemaal omdat ik er van uit ga dat de mens van nature uit goed is.Ik hoef niet te benadrukken dat dit boek dan een welgekomen geschenk is. Eindelijk wat cijfers, verhalen en data om te staven waar ik in geloof.Rutger Bregman schrijft vlot een boek over de goedheid van de mens, in een tijd dat "Gütmench" en "Deugmens" vaak als scheldwoord over de toetsenborden gaat.Een aanrader voor alle mensen. Ook al is het dan geschreven door een Nederlander ;-) (een mopke moe kunnen é).
    more
  • Iwan
    January 1, 1970
    Wat een fan-tas-tisch boek. Ga een poging doen om het thuis te pluggen. Dit gaat overigens geen gemakkelijke taak worden met meiden van 21 en 18.
  • Marleen
    January 1, 1970
    Met veel plezier heb ik dit boek van Bregman gelezen. Als oud maatschappijleer student is het een feest der herkenning om wederom in aanraking te komen met de denkwijzen van o.a. Hobbes, Rousseau en Machiavelli, naast deze filosofen schijnt Bregman een ander licht op vele bekende literaire werken, sociaal psychologische onderzoeken en journalisitieke klassiekers die ik altijd voor waar aangenomen heb. Bregman deinst er niet voor terug om ook eigen werk kritisch onder de loep te nemen en blikt Met veel plezier heb ik dit boek van Bregman gelezen. Als oud maatschappijleer student is het een feest der herkenning om wederom in aanraking te komen met de denkwijzen van o.a. Hobbes, Rousseau en Machiavelli, naast deze filosofen schijnt Bregman een ander licht op vele bekende literaire werken, sociaal psychologische onderzoeken en journalisitieke klassiekers die ik altijd voor waar aangenomen heb. Bregman deinst er niet voor terug om ook eigen werk kritisch onder de loep te nemen en blikt meermaals terug op gedane uitspraken in zijn boek "De Geschiedenis van de Vooruitgang". Dit boek zet aan tot nadenken en de verfrissende vrolijke kijk van Bregman deed mij vaak glimlachen. Lange tijd dacht ik dat dit zeker een vijf sterren recensie op zou leveren, maar ik merkte dat ik, door het gigantisch hoge knuffelgehalte, op het laatst toch afhaakte. Wat mij betreft had het derde deel meer van kritische noten mogen worden voorzien. Daardoor neemt de geloofwaardigheid van "Glorie Glorie Hallelujah Bregman" af.
    more
  • Heleen Vellekoop
    January 1, 1970
    De meeste mensen hebben het graag gezellig en veilig met en voor de mensen om hen heen. Dat is wat anders dan ''de meeste mensen deugen''.De meeste mensen liegen en bedriegen en steken hun kop in het zand als dat uitkomt voor hun tevredenheid en dat van hun kinderen en vrienden.
    more
  • Ruben
    January 1, 1970
    5 sterren omdat er nog nooit een boek was die mijn wereldbeeld zo deed veranderen
  • Joachim Stoop
    January 1, 1970
    5 sterren voor de uitgangspunten, de boeiende zoektocht, de research, het doorprikken van onwaarheden en onterecht populaire onderzoeken en opvattingen. Ook de urgentie van deze positieve premisse als voorwaarde voor het basisinkomen en als wapen tegen de klimaatcrisis en het rechts populisme vol zondebokken en xenofobie, maken het een essentieel werk. 3 sterren voor het literaire aspect, de taal, de wetenschappelijke onderbouwing.Om te beginnen vind ik het vreemd dat een historicus of 5 sterren voor de uitgangspunten, de boeiende zoektocht, de research, het doorprikken van onwaarheden en onterecht populaire onderzoeken en opvattingen. Ook de urgentie van deze positieve premisse als voorwaarde voor het basisinkomen en als wapen tegen de klimaatcrisis en het rechts populisme vol zondebokken en xenofobie, maken het een essentieel werk. 3 sterren voor het literaire aspect, de taal, de wetenschappelijke onderbouwing.Om te beginnen vind ik het vreemd dat een historicus of wetenschapper een titel gebruikt, een stelling formuleert om een hertekening van het mensbeeld aan op te hangen, terwijl hij deze nergens definieert of op zn minst afbakent. Wat voor jou 'deugen' betekent, is wellicht anders dan voor mij? Waar ligt de lat voor Bregman? En zijn er niet vooral deugdelijke acties ipv deugdelijke mensen? Na hoeveel ondeugdelijke handelingen word je een ondeugdelijk persoon? Vijftig tinten grijs...Ik stoorde me ook aan wat men in de Volkskrant over zijn stijl schreef. Zinnen als ‘Nu moet je weten. Nu denk je misschien. Eén ding moet ik je nog vertellen’). Het klinkt allemaal heel Amerikaans (‘you know!’).' Bregman schrijft dicht op de huid (van zichzelf) en in hapklare brokken. Om zeker de stempel van droge wetenschap te vermijden en om een zo breed mogelijk publiek te vangen, krijgen vlotheid en eenvoud voorrang op nuance en complexiteit. Als Sapiens van Harari een lekkere, overtuigende en simpele maaltijd was, leek het alsof ik Chez Rutger een tiengangen-menu voorgeschoteld kreeg... van fastfood. Dit ging ten koste van de wetenschappelijke onderbouwing en bewijslast. Inhoudelijk stond ik aan zijn kant, maar had de hele tijd het gevoel dat ik hem met wat meer expertise kon wijzen op hobbels in zijn weg, hoewel ik hem ook als groentje te vaak betrapte op jumping conclusions, kort door de bocht, te monocausale verbanden, kip-ei cirkels en cherry picking.Cherry picking: het échte Lord of the flies-verhaal vertellen heeft veel amusement-en spektakelwaarde, maar is te anekdotisch om echt iets te betekenen. Het doorprikken van de kinderen als monsters-stelling van Golding, daarentegen, is vanwege diens invloed wél essentieel.Hetzelfde anekdotische, te eenmalige karakter trof ik aan bij Paaseiland en de militaire verbroedering in de loopgraven tijdens Kerstmis.Kip-ei cirkels: 'mensen met een diverse vriendengroep zijn ook toleranter tegenover vreemden.' Sorry hoor, maar je kan evengoed stellen dat ze net meer voor diverse vrienden kiezen vanuit hun tolerantie. Zo waren er nog een resem voorbeelden.Monocausale verbanden: dat de historische obsessie met zuiverheid en maagdelijkheid enkel te maken had met SOA's geloof ik niet. De realiteit is bijna altijd complexer dan 1 oorzaak.Onvolledigheden: hoewel ik de hoofdstukken over Zimbardo en Milgram ontluisterend en zeer boeiend vond, miste ik bij Milgram een cruciaal aspect (wat Bregman zelfs had kunnen gebruiken als 'de meeste mensen deugen'-argument.) Het is namelijk zo dat men het experiment met telkens licht gewijzigde parameters heeft herhaald. Zo bleek dat de proefpersonen enkel tot hoog voltage overgingen als het opdrijven van de schokken zeer geleidelijk verliep. Bij de variatie waar men telkens met 50 volt of meer verhoogde, kon de proefpersoon immers bij 150 makkelijker zeggen dat 100 volt nog oké was, maar 150 te veel. Als je 140 hebt toegediend en men vraagt 150, is het psychologisch immers veel moeilijker om plots te stoppen, want dan geef je impliciet toe dat je moreel ook bij 10 volt minder, fout zat. Vanuit het kader van deugdelijkheid was deze nuance zeker op zijn plek alsook het verband met soldaten die na het doden van één persoon veel moeilijker kunnen stoppen uit morele veroordeling omdat ze dan toegeven dat de eerste (oorlogs)moord al voldoende verwerpelijk was als daad.Ik schreeuw het dus niet mee van de daken, maar vond het zeker een interessant en broodnodig werk. Ik geef een gemiddelde van 4 sterren.
    more
  • Lukas Kestens
    January 1, 1970
    'De meeste mensen deugen' is een ongelooflijk leerrijk boek dat slaagt in z'n opzet: het in kaart brengen van een nieuw realisme, het poneren van een verfrissend mensbeeld (dat eigenlijk teruggaat tot onze verre voorouders) en het onbevooroordeeld interpreteren van talloze wetenschappelijke publicaties en experimenten die tot voor kort misbegrepen werden. Bregman gaat in dit boek dan ook als een soort onderzoeksjournalist te werk, zonder de aandacht voor de 'onwetende' lezer te verliezen. De 'De meeste mensen deugen' is een ongelooflijk leerrijk boek dat slaagt in z'n opzet: het in kaart brengen van een nieuw realisme, het poneren van een verfrissend mensbeeld (dat eigenlijk teruggaat tot onze verre voorouders) en het onbevooroordeeld interpreteren van talloze wetenschappelijke publicaties en experimenten die tot voor kort misbegrepen werden. Bregman gaat in dit boek dan ook als een soort onderzoeksjournalist te werk, zonder de aandacht voor de 'onwetende' lezer te verliezen. De manier waarop de auteur door middel van een resem publicaties, experimenten en geschiedkundige feiten het alomtegenwoordige negatieve en cynische mens- en wereldbeeld fileert maakt van hem een (inhoudelijk) expert. Toch behoudt Bregman in zijn schrijfstijl een soort nabijheid met de lezer, en legt hij deze stap voor stap uit hoe hij tot nieuwe inzichten en bevindingen is gekomen. Doordat het taalgebruik af en toe wat ordinair of kinderlijk aandoet, is 'De meeste mensen deugen' geen literair huzarenstukje. Wél is het een inhoudelijk meesterwerk dat mee zoekt naar antwoorden op de actuele existentiële vraagstukken en ook de lezer zelf aanzet tot het in vraag stellen van de huidige maatschappelijke systemen en tendensen, zowel globaal als lokaal. Een aanrader!En een perfect geneesmiddel tegen het verliezen van hoop en vertrouwen in mens en toekomst.
    more
  • Pierke
    January 1, 1970
    Heerlijk feelgood lezen. En gezegd moet worden dat het de mindset daadwerkelijk positief veranderd, ten opzichte van de mens.Toegankelijk geschreven en met ogenschijnlijk wetenschappelijke onderbouwing.En bij dat laatste wringt het me. De kritische houding van Bregman tegenover de al jaren heilige onderzoeken is erg prettig, het subjectieve wordt erg benaderd. Ik heb alleen moeite met de niet heel erg kritische houding ten opzichte van zijn eigen analyses/conclusies.Prettig boek en wanneer er Heerlijk feelgood lezen. En gezegd moet worden dat het de mindset daadwerkelijk positief veranderd, ten opzichte van de mens.Toegankelijk geschreven en met ogenschijnlijk wetenschappelijke onderbouwing.En bij dat laatste wringt het me. De kritische houding van Bregman tegenover de al jaren heilige onderzoeken is erg prettig, het subjectieve wordt erg benaderd. Ik heb alleen moeite met de niet heel erg kritische houding ten opzichte van zijn eigen analyses/conclusies.Prettig boek en wanneer er net iets kritischer naar eigen bevindingen gekeken zou zijn, dan zou er vanuit mij ook een hogere waardering komen, niet dat het uitmaakt overigens.Ik raad het boek dus wel degelijk aan, ik zou alleen een strenge redigeerronde toepassen voor een tweede versie.
    more
  • Jiayi Zeng
    January 1, 1970
    Wooooooow! Dit moet echt iedereen lezen. Omdat het een utopisch boek is met tastbare voorbeelden. Omdat het een feel-good boek is. Maar echt vooral omdat het nieuwe perspectieven schept op wat ons altijd is geleerd. Het leert ons kritisch kijken en schept een verfrissende wereldbeeld. Op naar het volgende boek van Rutger Bregman maar!
    more
  • ChrisDQ
    January 1, 1970
    Verrassend! Ik heb hier ontzettend van genoten; Bregman bewijst dat de mens van nature goed is en veel betere bedoelingen heeft dan continu door het negatieve beeld van de media wordt geschetst. Hij laat dit zien door middel van psychologische onderzoeken (en door deze te achterhalen) en momenten uit de geschiedenis. Heb dit boek deels geluisterd via Storytel (voorgelezen door Bregman zelf), en heb er echt van genoten.
    more
  • Janneke Schoorlemmer
    January 1, 1970
    Woooooow
  • Margot Van
    January 1, 1970
    Nog nooit zo gekluisterd geweest aan een non-fictie. Fantastisch realistisch boek!
  • Lorenzo E. Fränkel
    January 1, 1970
    Vijf sterren. Niet omdat het een uitmuntend geschreven boek is, want dat is het niet. De schrijfstijl is fragmentarisch en van de hak op de tak. Af en toe belerend, met rare tussenzinnen, en te vaak herhalende dingetjes zoals "Maar filosoof x had hier een verrassend antwoord op!" Het leest wel makkelijk weg voor een dikke pil van 500 paginas.Nee, vijf sterren omdat dit boek nu behoort tot de boeken die mijn wereldbeeld hebben doen kantelen. Ik was mijn cynisme en negativiteit al een tijdje zat. Vijf sterren. Niet omdat het een uitmuntend geschreven boek is, want dat is het niet. De schrijfstijl is fragmentarisch en van de hak op de tak. Af en toe belerend, met rare tussenzinnen, en te vaak herhalende dingetjes zoals "Maar filosoof x had hier een verrassend antwoord op!" Het leest wel makkelijk weg voor een dikke pil van 500 paginas.Nee, vijf sterren omdat dit boek nu behoort tot de boeken die mijn wereldbeeld hebben doen kantelen. Ik was mijn cynisme en negativiteit al een tijdje zat. Ik begon aan een nieuwe baan, en volg nu minder nieuws, doe meer meditatie, en leid een gezonder leven.En na dit boek zeg ik definitief DOEI tegen cynisme. Vijf sterren voor Bregmans ambitie om het goede in de mens op grote schaal weer centraal te stellen.Vijf sterren, omdat de meeste mensen deugen, en ik dat na dit boek nooit meer vergeet.
    more
  • Joop Herder
    January 1, 1970
    Bregman pleit voor een positief realistisch mensbeeld. In het boek beschrijft hij diverse gangbare wetenschappelijke inzichten van o.a. Thomas Hobbes, waarin de mens gezien wordt als een wezen die geneigd is om egoïstisch eigenbelang te laten prevaleren boven het collectieve welzijn van zijn/haar omgeving, maar ook de natuurfilosofie van RousseauDe schrijver echter confronteert de lezer met andere denkwijzen feitelijkheden,statistieken, dwalingen, én ervaringen van mensen binnen organisaties Bregman pleit voor een positief realistisch mensbeeld. In het boek beschrijft hij diverse gangbare wetenschappelijke inzichten van o.a. Thomas Hobbes, waarin de mens gezien wordt als een wezen die geneigd is om egoïstisch eigenbelang te laten prevaleren boven het collectieve welzijn van zijn/haar omgeving, maar ook de natuurfilosofie van RousseauDe schrijver echter confronteert de lezer met andere denkwijzen feitelijkheden,statistieken, dwalingen, én ervaringen van mensen binnen organisaties waardoor er met een ander licht op de geschiedenis, en wellicht ook op de toekomst, van de mens gekeken kan wordenOude wijn in nieuwe zakken? Zeker niet!Het boek geeft stof tot nadenken en de moeite waard om te lezen
    more
  • Inne
    January 1, 1970
    Ontzettend moeilijk misschien om over dit boek een recensie te schrijven zonder ontzettend zweverig over te komen, maar dit lijkt me een boek dat velen zouden moeten lezen. Verschillende onderzoeken waarin de mens als slecht werd afgebeeld, haalt Rutger netjes onderuit en staaft hij dat wij misschien allemaal toch niet zo verdorven en slecht zijn als sommige mensen ons doen neerzetten, en dat we allemaal van binnen uit misschien toch best wel beter meevallen dan sommige van ons doen geloven. Hij Ontzettend moeilijk misschien om over dit boek een recensie te schrijven zonder ontzettend zweverig over te komen, maar dit lijkt me een boek dat velen zouden moeten lezen. Verschillende onderzoeken waarin de mens als slecht werd afgebeeld, haalt Rutger netjes onderuit en staaft hij dat wij misschien allemaal toch niet zo verdorven en slecht zijn als sommige mensen ons doen neerzetten, en dat we allemaal van binnen uit misschien toch best wel beter meevallen dan sommige van ons doen geloven. Hij eindigt dan met enkele zaken die we misschien allemaal kunnen doen zodat het een stukje beter wordt. En als iedereen dat nu zou doen, dan zou het er allemaal toch al wel iets leuker uitzien nee?
    more
  • Herwin Tros
    January 1, 1970
    in sneltreinvaart lees je dit boek waarin ontelbare voorbeelden voorbijkomen, waarin onderzoeken over de slechtheid van de mens worden ontkracht en waarin onderzoeken over mensen die deugen worden bevestigd. van alle mensen deugen de meesten.... treedt de ander met vertrouwen tegemoet treedt en je wordt bevestigd.... aanbevolen
    more
  • René
    January 1, 1970
    Een mooi boek van een van mijn favoriete schrijvers en sprekers. Een mooie opvolger van ‘gratis geld voor iedereen’. Het sterkt mij in mijn opvattingen over de mensheid en aanpak van bepaalde zaken. Ik ben niet overtuigd of het zo ook overkomt voor criticasters. Ik word er blij van.
    more
  • Selma
    January 1, 1970
    Hmm. Twee dingen, te veel herhaling en heel informeel met z'n "maar toen vond ik dit" enz. Ik ben al iemand die gelooft dat de meeste mensen deugen, te vertrouwen zijn, en het goede willen doen. Maar doordat het boek zo erg zijn best doet dat te bewijzen ga ik juist twijfelen of dat wel echt zo is..
    more
  • Marjan Vander Gracht
    January 1, 1970
    Met veel plezier gelezen! Een frisse kijk op de mens en de maatschappij, lijkt soms een beetje naief, maar is toch doorgaans goed onderbouwd. En waarom niet geloven in placebo (als je denkt dat het werkt, werkt het ook) ipv in nocebo (als je denkt dat het niet werkt, faalt het ook). Je hoeft geen wetenschapper te zijn om te kunnen volgen en de humor is nooit ver weg. Aanstekelijke positiviteit!
    more
  • Wouter
    January 1, 1970
    Een mooie poging van hem om een groots meeslepend boek neer te zetten met een belangrijke boodschap. Op sommige punten alleen te kort door de bocht en teveel focus op de psychologie en (mooie) anekdotes.
  • Janp
    January 1, 1970
    Heel eerlijk: ik wilde dit boek met drie sterren beoordelen omdat ik de gemiddelde score op GR te hoog vind. Er zijn naar mijn mening betere boeken die minder beoordeeld worden. Toch verdient Bregman er vier, vooral door de positieve insteek van het boek en de manier waarop hij het brengt. Het is een leuk boek met een leuke boodschap en het leest aardig weg. De laagdrempeligheid die dit boek kenmerkt is wat mij betreft een pluspunt. De boodschap wordt BLUF verteld: bottom line up front. ‘De mens Heel eerlijk: ik wilde dit boek met drie sterren beoordelen omdat ik de gemiddelde score op GR te hoog vind. Er zijn naar mijn mening betere boeken die minder beoordeeld worden. Toch verdient Bregman er vier, vooral door de positieve insteek van het boek en de manier waarop hij het brengt. Het is een leuk boek met een leuke boodschap en het leest aardig weg. De laagdrempeligheid die dit boek kenmerkt is wat mij betreft een pluspunt. De boodschap wordt BLUF verteld: bottom line up front. ‘De mens is lang zo slecht nog niet en ik ga je vertellen waarom’. Dat brengt me tot het minder positieve want dit haalt veel van de verrassing weg en er volgt, hoofdstuk na hoofdstuk de vraag: “maar hoe kan het dan dat de mens goed is terwijl ze toch...(vul maar in)?? gevolgd door een verhaal of onderzoek waar de slechtheid van de mens -vaak door sensatie (want vertellen dat de mens goed is belt niet lekker en verkoopt niet)- nog eens benadrukt wordt. En dan breekt Bregman het verhaal of onderzoek af door te stellen dat het niet klopt of niet goed is uitgevoerd en voila, volgende stukje waarmee hij zijn verhaal onderstreept is geplaatst. En dat met enige verrassing want ‘hij had zelf ook noooit verwacht dat het zo anders zou zijn dan nu afgespiegeld wordt’. Dit komt af en toe repetitief en knullig over, zeker omdat hij het een semi-wetenschappelijk tintje meegeeft door de onderzoeken en filosofen die hij aanhaalt. Hij past weliswaar wat zelfkritiek toe maar ik vind het van tijd tot tijd wat te zoetsappig.Iets wat me tegen staat is de lijvigheid van het boek. Het is zeker geen oppervlakkig verhaal maar zowel qua inhoud als qua vorm komt het opgeblazen over. Met alles bij elkaar ruim 500 bladzijden waarvan tien procent leeg is als tussenblad, in groot lettertype gedrukt met ruime marges had het ook prima op minder dan 200 pagina’s gepast. Toch is dit boek goed om te lezen en een hoopvolle boodschap voor de hedendaagse maatschappij waar polarisatie, haat en onverdraagzaamheid lijken te groeien. Je medemens is zo slecht nog niet, net zo min als jij. Breng er begrip voor op, verdiep je erin en geef de ander het voordeel van de twijfel. Luister niet teveel naar de media en vorm je eigen -zo objectief mogelijke- beeld. Pas dan kan je een echt goede maatschappij bouwen. “Wie gelooft in het goede van de mens is niet slap of naïef”. Leuk toch?
    more
  • Teun de Ridder
    January 1, 1970
    Een inspirerend en tot nadenken stemmend boek over de menselijke natuur. Wat mij betreft geen eindpunt, maar het begin van een discussie. Ik denk namelijk Bregman gelijk heeft dat de 'vernistheorie' (de mens is een beest met een laagje beschaving) geen recht doet aan de werkelijkheid. Toch denk ik dat hij de 'geneigdheid tot het kwaad' uit de christelijke traditie daarmee niet goed begrepen heeft. Als Bregman aangeeft dat het meeste kwaad met goede bedoelingen gedaan wordt, dan is dat aan de ene Een inspirerend en tot nadenken stemmend boek over de menselijke natuur. Wat mij betreft geen eindpunt, maar het begin van een discussie. Ik denk namelijk Bregman gelijk heeft dat de 'vernistheorie' (de mens is een beest met een laagje beschaving) geen recht doet aan de werkelijkheid. Toch denk ik dat hij de 'geneigdheid tot het kwaad' uit de christelijke traditie daarmee niet goed begrepen heeft. Als Bregman aangeeft dat het meeste kwaad met goede bedoelingen gedaan wordt, dan is dat aan de ene kant een positief teken, maar aan de andere kant blijkt juist dát opnieuw een fundamenteel menselijk tekort, nl. dat wij blijkbaar een falend moreel kompas hebben en vaak geen idee hebben van wat 'goed' is. Het is knap hoe hij het sociaal-psychologisch onderzoek van o.a. Stanford Prison Experiment weet te ontkrachten, en ander onderzoek aanhaalt om te onderbouwen dat mensen vanuit hulpvaardigheid en empathie tot grensoverschrijdend gedrag komen, maar dan nog blijft er een categorie regelrecht 'kwaad' over die daar niet in valt. En bovendien: betekent mens-zijn nu ook niet dat je verantwoordelijkheid neemt voor dat kwaad. Dehumanisering, groepsdruk, oxytocine, het zijn belangrijke factoren, maar verontschuldigen toch niet?
    more
  • Ayla
    January 1, 1970
    Dit boek vind ik toch wel redelijk geweldig. Als iemand die eerder akkoord gaat met deze titel en daardoor inderdaad al wel eens wordt bestempeld als "naïef" en "idealistisch", was het fijn om eens uitgebreid te lezen dat mijn beeld over de mensheid misschien net "realistisch" is. Rutger Bregman onderbouwt de titel met goed gekozen, erg frappante voorbeelden en wetenschappelijk bewijs. Tegelijkertijd blijft het verhaal genuanceerd en durft hij het aan ook gevallen te bespreken die moeilijk te Dit boek vind ik toch wel redelijk geweldig. Als iemand die eerder akkoord gaat met deze titel en daardoor inderdaad al wel eens wordt bestempeld als "naïef" en "idealistisch", was het fijn om eens uitgebreid te lezen dat mijn beeld over de mensheid misschien net "realistisch" is. Rutger Bregman onderbouwt de titel met goed gekozen, erg frappante voorbeelden en wetenschappelijk bewijs. Tegelijkertijd blijft het verhaal genuanceerd en durft hij het aan ook gevallen te bespreken die moeilijk te verklaren zijn met dit mensbeeld. Bovendien bespreekt hij niet alleen waarom de meeste mensen deugen, maar ook wat we met die informatie kunnen en moeten doen. Ik ben verkocht en heel benieuwd naar hoe dit debat zal evolueren.
    more
Write a review